Na czerwono i na niebiesko
Jak możemy przeczytać w opracowaniu dra Piotra Bokoty z publikacji „Włocławek. Dzieje miasta” tom I z 1999 roku, dział „O herbie i pieczęciach miasta”, pierwsze znane nam barwne przedstawienie symbolu Włocławka pochodzi z lat 1846-1847 sporządzone w wyniku akcji herbowej. Celem było zebranie wszystkich herbów miast Królestwa Polskiego. W wyniku akcji powstał zbiór herbów 456 miast. Z powodu nazbyt polskiego ich charakteru zostały one zanegowane przez cesarza. Zbiór przechowywany był w Warszawie, niestety spłonął on w czasie powstania warszawskiego w 1944 roku. Jedyny monochromatyczny, odręczny rysunek zachował się w materiałach M. Gumowskiego oraz w rękopisie K. Stronczyńskiego z 1851 roku „Opis Zabytków Starożytności w Guberni Warszawskiéj przez Delegacyą wysłaną z polecenia Rady Administracyjnéj Królestwa w latach 1844 i 1846 zebrane, rysunkami w dwóch osobnych atlasach zawartemi objaśnione” – tom III, a opis barw zachował się w aktach Heroldii Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historycznego w St. Petersburgu. Herb przedstawiał na polu niebieskim, czerwony mur blankowany z czerwonymi wrotami, nad murem trzy wieże, z których większa środkowa nakryta kopułą mauretańską w kolorze niebieskim.
Z powodu braku wcześniejszych przedstawień barwnych herbu, nie jest wiadomym czy tunktury były wynikiem wiedzy posiadanej nt. symbolu, czy jedynie własną inicjatywą autorów projektu.
Opisany powyżej herb stał się wzorem do stworzenia kolejnej propozycji symbolu miasta opracowanej przez Departament Heroldii Rządzącego Senatu w Sankt Petersburgu. Nakazał on zachowanie wzoru i barw godła z 1847 roku, przy czym tynktura tarczy miała zostać zmieniona na metal (złoto) zgodnie z zasadą alternacji barw (nie nakłada się metalu na metal i barwy na barwę).
Przedstawienia barwne przełomu XIX i XX wieku cechuje niekonsekwencja kolorystyczna herbu Włocławka, jednak pozostawia barwę czerwoną tarczy herbowej. Natomiast okupacja hitlerowska przynosi zmianę barwy tarczy ponownie na błękitną. Trudno jednoznacznie rozstrzygnąć czy wynikiem jest niemiecka tradycja heraldyczna czy wyraz artystyczny twórców. Tym bardziej, że takie dwa herby znajdujemy jedynie w materiałach propagandowych z czasu II wojny światowej. Pierwszy herb z błękitną tarczą widnieje na mapie propagandowej Kraju Warty (Wartheland), drugi na propagandowej pocztówce, również Kraju Warty.
Po roku 1945 ponownie pojawia się kilka herbów z tarczą o błękitnej barwie. O ile zrozumiałe jest przedstawienie barwne na przypince w formie herbu wykonanej w ZSRR w latach 70. XX wieku z napisem cyrylicą Влоцлавек (Włocławek), będącą wzorem symbolu z 1847 roku, o tyle przypinka z lat 60/70. XX wieku z napisem Włocławek i herbem z infułą biskupią zaskakuje barwami (błękitna tarcza herbowa). Również herb ze świadectwa ukończenia Społecznego Ogniska Muzycznego z 1984 roku ma tarczę błękitną. W tym przypadku mamy do czynienia ze szrafowaniem na tarczy, czyli zamianą barwy na system kreskowania i kropkowania. Umownie, linie poziome zastępują barwę niebieską. Godło natomiast nie posiada szrafowania.
Ostatnim przykładem błękitnej tarczy, który znalazłem, jest herb Włocławka na okładce Książki Telefonicznej z 1990 roku. Autorką grafiki jest Jolanta Młodecka. Jednoznacznie można przyjąć, że kolorystyka całego herbu, nie tylko tarczy, to wynik wizji artystycznej autorki.
